जळगाव – चाळीसगावच्या भूमीतून उभे राहून जनतेच्या सुख-दुःखात सहभागी होत, विकासकामांना गती देत आणि सर्वसामान्यांच्या प्रश्नांसाठी सातत्याने पुढाकार घेणारे लोकप्रतिनिधी म्हणजे आमदार मा. मंगेशदादा चव्हाण. पद हे केवळ जबाबदारीचे माध्यम असून त्यामागे जनतेप्रती असलेली बांधिलकी महत्त्वाची असते, हा विचार आपल्या कामातून त्यांनी वेळोवेळी अधोरेखित केला आहे. त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या सामाजिक, शैक्षणिक, कृषी, आरोग्य आणि विकासात्मक कार्याचा आढावा घेतला तर त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची अनेक सकारात्मक रूपे समोर येतात.
ज्येष्ठांच्या चेहऱ्यावरचा आनंद हीच खरी कमाई
आयुष्यभर कुटुंबासाठी आणि समाजासाठी कष्ट करणाऱ्या ज्येष्ठ नागरिकांना आयुष्याच्या उत्तरार्धात विठ्ठलाचे दर्शन घडावे, त्यांच्या मनातील इच्छा पूर्ण व्हावी, या उद्देशाने मंगेशदादांच्या पुढाकारातून दरवर्षी मोठ्या संख्येने ज्येष्ठांना पंढरपूरची वारी घडवली जाते. ही वारी केवळ प्रवास नसून आपल्या ज्येष्ठ माता-भगिनींच्या भावविश्वाशी जोडलेला एक जिव्हाळ्याचा उपक्रम आहे. हजारो ज्येष्ठांच्या चेहऱ्यावर उमटणारे समाधान आणि त्यांचे आशीर्वाद हीच या सेवेमागची खरी प्रेरणा आहे. म्हणूनच त्यांना प्रेमाने ‘आधुनिक श्रावणबाळ’ म्हणून संबोधले जाते.
तरुणाईला इतिहास आणि संस्कारांची दिशा
आजच्या पिढीसमोर विविध प्रकारची आव्हाने आहेत. अशा परिस्थितीत तरुणांना सकारात्मक विचार, राष्ट्रप्रेम आणि आपल्या इतिहासाची ओळख मिळावी, यासाठी रायगडाशी तरुणाईचे नाते जोडण्याचा उपक्रम त्यांनी राबविला. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राज्याभिषेक दिनाचे औचित्य साधून तरुणांना रायगडावर नेणे, इतिहास प्रत्यक्ष अनुभवण्याची संधी देणे आणि स्वराज्याच्या विचारांची प्रेरणा देणे, हा उपक्रम तरुणांच्या मनात आत्मविश्वास आणि सामाजिक जाणीव निर्माण करणारा ठरतो.दारू-पार्टीच्या संस्कृतीऐवजी इतिहास, संस्कार आणि राष्ट्रभक्तीची प्रेरणा देणारा मार्ग स्वीकारणारे हे नेतृत्व म्हणून मंगेशदादांची स्वतंत्र ओळख निर्माण झाली आहे.
नात्यांमध्ये जपलेली माणुसकी
राजकीय पदाची मर्यादा न ठेवता समाजातील विविध घटकांशी कौटुंबिक नाते निर्माण करणे, ही त्यांच्या कार्याची वेगळी बाजू आहे.
अंगणवाडी सेविका भगिनींच्या योगदानाची दखल घेत त्यांना साडी-चोळीची भेट देणे, तसेच मुलींच्या विवाहासाठी भाऊबीजेच्या निमित्ताने आर्थिक आहेर देणे, हे उपक्रम केवळ मदतीपुरते मर्यादित नाहीत. त्यामागे आपुलकी आणि नात्यांची भावना आहे. त्यामुळे अनेक अंगणवाडी सेविकांसाठी ते आमदारापेक्षा भाऊ, तर अनेक कुटुंबांसाठी जिव्हाळ्याचे दादा-मामा ठरतात.
जनतेसाठी कायम खुले असलेले जनसंपर्काचे दालन
सामान्य नागरिकाला आपली अडचण घेऊन कोणाकडे जावे, हा प्रश्न पडू नये, यासाठी जनसंपर्काच्या माध्यमातून विविध सेवा उपलब्ध करून देण्यावर मंगेशदादांचा भर राहिला आहे. नागरिकांचे म्हणणे ऐकून घेणे, संबंधित विभागाकडे प्रश्न मांडणे आणि त्याच्या पाठपुराव्यासाठी प्रयत्न करणे, या पद्धतीने जनतेशी त्यांचा थेट संपर्क कायम राहतो. लोकप्रतिनिधी आणि जनता यांच्यातील अंतर कमी करणारे जनसंपर्काचे काम ही त्यांच्या कार्यशैलीची महत्त्वाची ओळख बनली आहे.
पाण्याच्या प्रश्नासाठी ‘आधुनिक भगीरथ’
ग्रामीण भागातील नागरिकांसाठी पाण्याचा प्रश्न हा अत्यंत संवेदनशील आहे. गावागावातील पाणीटंचाई कमी व्हावी आणि नागरिकांना नियमित पाणी मिळावे, यासाठी विविध पाणीपुरवठा योजनांसाठी पाठपुरावा करण्याचे काम त्यांनी केले आहे.प्रत्येक घरापर्यंत पाणी पोहोचावे, या उद्देशाने पाणीपुरवठ्याच्या पायाभूत सुविधांना चालना देण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. त्यामुळे चाळीसगावच्या पाणीप्रश्नासाठी सातत्याने प्रयत्न करणारे नेतृत्व म्हणून त्यांना ‘आधुनिक भगीरथ’ ही ओळख मिळाली आहे.
ज्यांचा आवाज कमी आहे, त्यांच्यासाठी आवाज
विनाअनुदानित शिक्षक असोत, कोतवाल असोत, पोलीस पाटील असोत किंवा इतर विविध घटक—आपल्या न्याय्य मागण्यांसाठी त्यांना व्यासपीठ मिळावे, यासाठी मंगेशदादांनी वेळोवेळी भूमिका घेतली आहे.ज्यांच्याकडे मोठी राजकीय ताकद नाही, अशा सामान्य कर्मचाऱ्यांचे प्रश्नही महत्त्वाचे आहेत, या भूमिकेतून त्यांच्या मागण्यांसाठी शासन आणि प्रशासनाकडे पाठपुरावा करण्याचे काम केले जाते.
संकटाच्या काळात मदतीचा हात
कोरोना महामारीच्या काळात संपूर्ण समाज अभूतपूर्व संकटातून जात होता. त्या काळात गरजू नागरिकांना अन्नधान्य आणि जेवणाची मदत, लसीकरणासाठी सहकार्य, ऑक्सिजनची व्यवस्था आणि संकटग्रस्त कुटुंबांना आधार देण्यासाठी प्रत्यक्ष मैदानात उतरून काम करण्यात आले.संकटाच्या काळात लोकांना केवळ आश्वासन नव्हे, तर प्रत्यक्ष मदत आवश्यक असते. त्या काळातील त्यांची सक्रिय भूमिका त्यांच्या संवेदनशील स्वभावाची जाणीव करून देणारी ठरली.
गावागावात विकास पोहोचविण्याचा प्रयत्न
चाळीसगाव शहरापुरता विकास मर्यादित न राहता तालुक्यातील प्रत्येक गावाला मूलभूत सुविधा मिळाव्यात, हा विकासाचा व्यापक दृष्टिकोन त्यांच्या कामातून दिसतो.रस्ते, स्मशानभूमी, ग्रामपंचायत कार्यालये, तलाठी कार्यालये तसेच इतर आवश्यक पायाभूत सुविधांसाठी निधी आणि मंजुरी मिळविण्याचा पाठपुरावा करण्यात आला आहे. विकास हा फक्त कागदावरील आकडा नसून तो गावातील रस्त्यावर, नागरिकांच्या घराजवळ आणि दैनंदिन जीवनात दिसला पाहिजे, या विचारातून विकासकामांना चालना देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. त्यामुळे मंगेशदादांना ‘विकासपुरुष’ म्हणूनही ओळखले जाते.
शहीदांच्या स्मृती जपण्याची राष्ट्रभावना
देशासाठी प्राण अर्पण करणाऱ्या जवानांचे योगदान कधीही विसरता कामा नये, या भावनेतून चाळीसगाव तालुक्यातील शहीद जवानांच्या स्मृती जतन करण्यासाठी शहीद स्मारकांसाठी प्रयत्न करण्यात आले. शहीदांच्या कुटुंबीयांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करणे आणि त्यांच्या बलिदानाची आठवण पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवणे, ही राष्ट्रभक्तीची भावना त्यांच्या या कार्यातून दिसून येते.
शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी संघर्षाची भूमिका
शेतकरी हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा आधार आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या अडचणी केवळ भाषणांपुरत्या न राहता त्यासाठी प्रत्यक्ष संघर्ष करण्याची भूमिका त्यांनी घेतली आहे. शेतकऱ्यांच्या मागण्यांसाठी आंदोलन, मोर्चे आणि विविध माध्यमांतून आवाज उठविण्याबरोबरच प्रसंगी संघर्षाची किंमत मोजण्याची तयारीही त्यांनी दाखवली आहे.शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांशी भावनिक नाते असलेला शेतकरीपुत्र म्हणून त्यांची ही भूमिका त्यांच्या राजकीय प्रवासातील महत्त्वाचा भाग ठरते.
विठ्ठलभक्ती आणि चाळीसगावकरांशी भावनिक नाते
चाळीसगावकरांशी असलेले नाते हे केवळ राजकीय चौकटीत पाहता येत नाही. वारकरी संस्कृती आणि विठ्ठलभक्तीशी असलेली त्यांची जवळीक विविध उपक्रमांतून दिसून येते.शुभप्रसंगी श्रीहरी विठ्ठल-रुक्मिणीची मूर्ती भेट देऊन विठ्ठलभक्तीचा संदेश घराघरात पोहोचविण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. त्यामुळे ‘विठ्ठलभक्त वारकरीपुत्र’ हीदेखील त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची एक वेगळी ओळख बनली आहे.
विद्यार्थ्यांच्या स्वप्नांना आर्थिक आधार
गरीबीमुळे एखाद्या विद्यार्थ्याचे शिक्षण थांबू नये, ही भूमिका घेत गरजू आणि होतकरू विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्तीच्या माध्यमातून मदत करण्याचा उपक्रम राबविला जातो.शिक्षण हेच सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी माध्यम आहे, या विचाराला प्रोत्साहन देत विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणासाठी मदतीचा हात पुढे करणे म्हणजे भविष्यातील पिढीमध्ये गुंतवणूक करण्यासारखे आहे.
१२०० विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणप्रवासाला सायकलींची साथ
ग्रामीण भागातील अनेक मुलांना शाळेत जाण्यासाठी मोठे अंतर पायी पार करावे लागते. त्यांच्या या अडचणीचा विचार करून १२०० विद्यार्थ्यांना मोफत सायकली देण्याचा उपक्रम हाती घेण्यात आला.या सायकली केवळ विद्यार्थ्यांचा रोजचा प्रवास सोपा करणाऱ्या नाहीत, तर त्यांच्या शिक्षणाचा वेग वाढविणाऱ्या आणि भविष्यातील स्वप्नांकडे नेणाऱ्या आहेत. म्हणूनच विद्यार्थ्यांमध्ये मंगेशदादांची ‘बालमित्र’ म्हणूनही ओळख निर्माण झाली आहे.
गरजू रुग्णांसाठी आधारवड
आर्थिक परिस्थितीमुळे कोणाचाही उपचार थांबू नये, यासाठी गरजू रुग्णांना विविध माध्यमांतून मदत मिळवून देण्याचे कार्य केले जाते.रुग्णालयातील उपचार, आर्थिक मदत किंवा आवश्यक सहकार्य यासाठी संकटात सापडलेल्या कुटुंबांच्या पाठीशी उभे राहण्याचा प्रयत्न केला जातो. त्यामुळे अनेक कुटुंबांसाठी ते ‘आरोग्यदूत’ ठरले आहेत.
अनेक भूमिका, एकच ध्येय — जनसेवा
मंगेशदादा चव्हाण यांच्या कार्याकडे पाहिले तर त्यांच्यातील अनेक पैलू एकाच वेळी जाणवतात.
ज्येष्ठांसाठी आधुनिक श्रावणबाळ,तरुणांसाठी प्रेरणादायी युवानेते, भगिनींसाठी भाऊ, मुलींसाठी मायेचा मामा, सामान्य नागरिकांसाठी लोकसेवक, पाण्याच्या प्रश्नासाठी आधुनिक भगीरथ, शेतकऱ्यांसाठी शेतकरीपुत्र, वारकरी संस्कृतीसाठी विठ्ठलभक्त वारकरीपुत्र, विकासकामांसाठी विकासपुरुष, गरजू रुग्णांसाठी आरोग्यदूत, विद्यार्थ्यांसाठी बालमित्र आणि देशासाठी संवेदनशील राष्ट्रभक्त लोकप्रतिनिधी.
ही विशेषणे केवळ शब्द नाहीत; ती त्यांच्या विविध उपक्रमांमधून जनमानसात तयार झालेली प्रतिमा आहे.
विश्वासाची हीच वाटचाल पुढेही सुरू राहो!
राजकारणात पदे आणि जबाबदाऱ्या बदलत राहतात; मात्र लोकांच्या मनात निर्माण झालेला विश्वास टिकविण्यासाठी सातत्याने काम करावे लागते. चाळीसगावच्या विकासासाठी प्रयत्न करताना, शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर आवाज उठवताना, तरुणाईला योग्य दिशा देताना, ज्येष्ठांच्या चेहऱ्यावर आनंद आणताना आणि गरजूंच्या अडचणीच्या वेळी मदतीला धावताना मंगेशदादांची कार्यशैली दिसून येते.याच सेवाभावातून चाळीसगावच्या जनतेशी त्यांचे नाते अधिक घट्ट होत गेले आहे. विकास, जनसंपर्क आणि सामाजिक बांधिलकी या तीनही आघाड्यांवर त्यांची वाटचाल सुरू आहे.
वाढदिवसानिमित्त मनःपूर्वक शुभेच्छा!
या वाढदिवसाच्या मंगलप्रसंगी श्री विठ्ठल-रुक्मिणीच्या चरणी प्रार्थना आहे की, आमदार मा. श्री. मंगेशदादा चव्हाण यांना उत्तम आरोग्य, दीर्घायुष्य, नवी ऊर्जा आणि जनसेवेची अखंड शक्ती लाभो. त्यांच्या नेतृत्वाखाली चाळीसगाव तालुक्याच्या विकासाला आणखी गती मिळो, गावागावातील नागरिकांच्या अपेक्षा पूर्ण होवोत आणि समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत विकासाचा लाभ पोहोचो, हीच मनापासून सदिच्छा.लोकनेते, विकासपुरुष, दमदार आणि धडाकेबाज नेतृत्व, कार्यसम्राट आमदार मा. श्री. मंगेशदादा चव्हाण यांना वाढदिवसाच्या मनःपूर्वक हार्दिक शुभेच्छा!
आपल्या कार्याला नवी उंची लाभो…
जनसेवेचा प्रवास अधिक व्यापक होवो…
आणि आपल्या नेतृत्वाखाली चाळीसगावच्या विकासाची घोडदौड अशीच अविरत सुरू राहो!
