जळगाव जिल्ह्यात २२ ऑक्टोबरपासून खत खरेदी-विक्रीसाठी ‘फ्रेमवर्क फॉर फर्टिलायझर सेल’ नवीन डिजिटल प्रणाली..

जळगाव : शेतकऱ्यांना खत खरेदी करताना होणारा त्रास कमी करून खत वितरण व्यवस्था अधिक पारदर्शक आणि सुलभ करण्यासाठी जळगाव जिल्ह्यात २२ ऑक्टोबर २०२६ पासून केंद्र शासनाची ‘फ्रेमवर्क फॉर फर्टिलायझर सेल’ (FFS) प्रणाली कार्यान्वित करण्यात येणार आहे. या नवीन डिजिटल प्रणालीमुळे शेतकऱ्यांना घरबसल्या खतांची उपलब्धता तपासणे, विक्री केंद्राची निवड करणे आणि आवश्यक खतांचे आगाऊ बुकिंग करणे शक्य होणार आहे.
खतांसाठी रांगेत थांबण्याचा त्रास कमी होणार
सध्या आवश्यक खतांची उपलब्धता जाणून घेण्यासाठी शेतकऱ्यांना कृषी सेवा केंद्रांवर जावे लागते. अनेकदा खत मिळवण्यासाठी रांगेत थांबावे लागते. मात्र, FFS प्रणालीमुळे मोबाईल ॲपच्या माध्यमातून परिसरातील खत विक्री केंद्रांवर कोणती खते उपलब्ध आहेत, याची माहिती मिळवता येणार आहे. त्यानुसार शेतकरी आपल्या गरजेनुसार खतांचे आगाऊ बुकिंग करू शकतील. त्यामुळे वेळ आणि श्रमांची बचत होण्यास मदत होणार आहे.
शेतजमिनीच्या तपशिलांवर आधारित QR कोड
या प्रणालीमध्ये शेतकऱ्यांच्या शेतजमिनीच्या तपशिलांच्या आधारे आवश्यक डिजिटल प्रक्रिया पूर्ण करून QR कोड उपलब्ध करून दिला जाणार आहे. संबंधित प्रणालीतून सूचित केलेल्या खत विक्री केंद्रावर जाऊन शेतकऱ्यांना हा QR कोड दाखवता येईल. विक्रेता QR कोड स्कॅन करून आवश्यक पडताळणी पूर्ण करेल. त्यानंतर शेतकऱ्यांना खत खरेदी करता येणार आहे.
खतांसोबत इतर उत्पादने घेण्याची सक्ती रोखण्यास मदत
काही ठिकाणी खत खरेदी करताना शेतकऱ्यांना इतर कृषी निविष्ठा किंवा उत्पादने खरेदी करण्याची सक्ती केली जात असल्याच्या तक्रारी समोर येतात. FFS प्रणालीमुळे खतांची उपलब्धता, बुकिंग आणि विक्री प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढण्यास मदत होणार आहे. त्यामुळे खतांसोबत अन्य उत्पादने खरेदी करण्याची सक्ती रोखण्याच्या दृष्टीने ही प्रणाली महत्त्वाची ठरणार आहे.
काळाबाजार आणि खतांच्या गैरवापरावर नियंत्रण
खतांचा अनधिकृत साठा, वळवणूक आणि कृषीव्यतिरिक्त इतर कारणांसाठी होणारा वापर रोखण्याच्या दृष्टीनेही या प्रणालीचा उपयोग होणार आहे. खत खरेदी-विक्रीचे डिजिटल पद्धतीने व्यवस्थापन केल्यामुळे वितरण व्यवस्थेवर देखरेख ठेवणे सुलभ होईल. परिणामी, खत वितरणातील अनियमितता कमी करण्यास आणि काळाबाजाराला आळा घालण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.
शेतकऱ्यांनी डिजिटल सुविधांचा लाभ घ्यावा
FFS प्रणालीमुळे खतांची उपलब्धता तपासण्यापासून ते बुकिंग आणि प्रत्यक्ष खरेदीपर्यंतची प्रक्रिया अधिक सोयीस्कर होणार आहे. शेतकऱ्यांचा वेळ वाचण्याबरोबरच खत वितरण व्यवस्थेत शिस्त आणि पारदर्शकता वाढण्यास मदत होईल.
जळगाव जिल्ह्यातील सर्व शेतकरी बांधवांनी २२ ऑक्टोबरपासून कार्यान्वित होणाऱ्या या नवीन प्रणालीची माहिती करून घ्यावी आणि उपलब्ध डिजिटल सुविधांचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन कृषी विभागामार्फत करण्यात आले आहे.